index

2014 Aidsmonument Amsterdam
Stichting Namenproject, Amsterdam, Nederland

Ontwerp

Een onderzoekje naar het HIV virus zelf op afbeeldingen van elektronenmicroscopen laat een vreemd soort bolvorm zien die neerdaalt op het oppervlak van een cel, er mee versmelt, daarbinnen de DNA structuur wijzigt waarna weer nieuwe bolletjes gaan ontstaan die vanaf de cel opstijgen op zoek naar andere cellen. Vreemde dwingende beelden zijn dat. Het is de natuur zelf die je ziet: zo gaat dat. Het heeft niets met onze menselijke beleving te maken. Vragen als 'waarom overkomt mij dat' en 'wat is de zin hiervan' zijn op dit niveau niet aan de orde. Er is geen vijand, geen dader, geen schuld. Hierin vond ik een schoon begin voor een beeld, deze pure levensvormen die doen wat ze doen. Onafhankelijk van de 'condition humaine'. Het is een natuurlijk proces, het hoort bij het leven dat dit soort processen gaande zijn. Er schuilt veel troost in dit bewust zijn.

De beelden van het virus deden we denken aan een ander natuurlijk fenomeen, dat van balancerende stenen, gevormd door natuurlijke krachten. In Myanmar wordt een reusachtige balancerende rots op zijn plek gehouden door een haar van de Boeddha, zo gaat de legende. De rots is helemaal met bladgoud bekleed en een bedevaartsoord. Opgerichte stenen zijn sinds mensenheugenis gebruikt in rituelen en als monument. Deze zomer was ik in Carnac in Bretagne. Daar staan kilometers lange rijen enorme stenen waarvan het waarom nog steeds niet duidelijk is.

Mijn ontwerp sluit aan bij deze traditie. Op een monumentale schaal van 7 meter hoogte, in AIDS rood, valt dit beeld op de locatie aan de kade wonderlijk mooi op zijn plaats. Het beeld van een grote rode rots bijna onmogelijk in balans blijvend op zijn leisteenachtige basis. In kwetsbaar evenwicht sterk en robuust en zelfbewust overeind. Het is een confrontatie met iets dat groter is dan jezelf, een natuurkracht. Maar tegelijk iets waartoe je je fysiek en mentaal kunt verhouden en waar je een 'voor'beeld kunt herkennen in de uitstraling van kracht en evenwicht. Het staat er, onontkoombaar. En op die manier is het ook naar de omgeving toe een zinnebeeld van zelfbewustzijn, van stevig je plek innemen. Ook al is de drukke omgeving van de kade en de skyline van Amsterdam aan het IJ moeilijk om tegen op te boksen, dit beeld staat onbeschroomd in volle glorie tussen station en muziekgebouw en trotseert moeiteloos alle visuele ruis. Ik sta hier, in het volle licht, op de kade, middenin het leven. Dat is het beeld naar de wereld toe.