index

2004 Stal
In opdracht van Staatsbosbeheer, Boswachterij Dorst, Nederland


De boswachterij Dorst is een beetje een triest stukje bos van Staatsbosbeheer, ingeklemd tussen Breda en een gebied met kassen. Omdat rondom de neiging bestond steeds wat meer af te knabbelen van de boswachterij voelde men zich in het nauw gedreven. Samen met de NBKS werd bedacht om een attractiewaarde aan de boswachterij toe te voegen door middel van een aantal follies, ontworpen door kunstenaars. De bedoeling was dat er vijf follies met een functie zouden komen – op zich een merkwaardig gegeven, omdat follies doorgaans geen functie hebben. Doorenweerd was één van de vijf uitgenodigde kunstenaars. Zijn plan betrof een stal voor de Schotse Hooglanders die daar vrij rondliepen: gigantische beesten met grote horens. Er was al een stal voor ze, maar het idee om er echt iets bijzonders van te maken sprak de opdrachtgevers wel aan.
Doorenweerd besloot tot een ‘stal’ met één open wand en een vreemde perspectivische werking, een beetje vergelijkbaar met de vlinderstrikjes annex tentoonstellingszalen in de schilderijen van René Daniëls. Ook de Byzantijnse schilderkunst diende als referentie. Daarin werd een omgekeerd perspectief toegepast: net als in kindertekeningen lopen alle lijnen erin naar je toe, in plaats van van je af. Doorenweerd fascineerde dat zowel mentaal als visueel. Het staat namelijk haaks op het lineair perspectief dat in de westerse kunst gangbaar is geworden. Zo slaagde hij erin zijn Stal een perspectief, letterlijk een uitzicht op de werkelijkheid, te geven waarbij de mens, de kijker, zélf centraal staat en niet een waarbij hij toeschouwer is. Als je achter de stal staat, voor de deur, komen alle lijnen in jou samen. Maar als je eenmaal, door de deur gegaan, in de stal zelf staat is het net of je heel erg rechtop gaat staan en je armen wijduit spreidt. Ook de positionering werkt daarin mee: de stal staat met z’n rug naar het bos en opent zich naar een open ruimte met vennen en water. De vergelijking doet zich voor of die hele ruimte daar in een trechter samenkomt. ‘Een heel heftig ding’, aldus Doorenweerd. Op de vraag of er wel eens een Schotse Hooglander in heeft gestaan moet hij ontkennend antwoorden: ‘Volgens mij nog nooit. Die vinden het buiten veel lekkerder. Wat dat betreft is het wel weer echt een follie. ’t Is vooral voor mensen’. (Elly Stegeman, 'vrijplaats met uitzicht', ons erfdeel)



Vrijplaats met uitzicht, Elly Stegeman, Ons Erfdeel, Septentrion, The Low Countries (nl) - pdf