index

2011 een eiland
provincie Noord-Holland/kunstgebouw, Delft, Nederland

Hoeveel kubieke meter grond kun je verplaatsen voor € 100.000,-?
Best veel, je kunt er een eiland van 90 x 30 meter mee maken, met een gemiddelde hoogte van 5 meter, in een waterplas van 100 x 100 meter. Dan is er nog voldoende geld om er allerlei zaken aan toe te voegen; bijvoorbeeld om er een mooie boom op te zetten en struiken en planten, een strand aan te leggen in een baai, een scheepswrak, een stapel boomstammen, wrakhout, een rotshelling, en een bruggetje er naar toe.
Zo ontstaat het werk 'een eiland'. Een sculptuur waarin alles is geordend met scherpe aandacht voor de formele kwaliteiten; compositie, licht-donker, kleur, textuur, reflectie, ritme. Gevormd met stevige plastische gebaren, en aangevuld met elementen die voortkomen uit de esthetiek van de destructie. Het ligt als een eigenaardig uitvergroot bonsai landschap in zijn omgeving. Het eiland is een sculptuur die als een filmset werkt, een eiland van de verbeelding, maar het is geen filmset. Het is een plek waar van alles kan. Zwemmen, vissen, zonnen, wandelen, spelen. Maar het is geen zwembad, geen visvijver, geen speelveld en geen wandelgebied. Al die dingen kunnen en mogen maar ze zijn niet geprogrammeerd en er zijn geen voorzieningen voor. Het biedt beschutting tegen de wind, de herrie en het zicht op de weg. Maar het is geen geluidswal of windscherm. Dieren en planten zijn helemaal welkom, maar het is geen natuurgebied. Het is een sculptuur.

'It is generally understood that Dutch culture is firmly connected to the concept of 'landscape'. The genre, that in the course of the XVII century became a conventional cultural aesthetic to depict man’s control over nature, was not only generated in the Netherlands, but it did become one of this country’s most specific cultural identities. A relationship which evolved further through the development of the Netherlands into an important site for artists, cartographers, architects, and engineers.

The work of Jeroen Doorenweerd fits perfectly in this particularly Dutch framework. Moreover, many of his projects remind me, as an Italian, of how, in France at beginning of the XIV Century, an attempt was being made to form a “new vision” of the world. The man doing so was Francesco Petrarca, and the aesthetic experience he was trying to achieve was the climbing of Mont Ventoux on the 26th of April, 1336. The date is important because this is the first time that someone attempts to climb a mountain, not for a practical or strategic reason, but for the mere experience of the unique view which the mountaintop has to offer. In doing so, Petrarca was “creating” a landscape that, until that moment, existed only within his aesthetic and metaphoric vision. The recreation of this aesthetic landscape is a recurring theme in Jeroen Doorenweerd’s oeuvre.

In “An island”, a proposal from 2011, the production of the landscape is based on a one to one relationship with the subject. Doorenweerd reconstructed a landscape in the form of a massive sculpture on the surface of the water. Reminiscent of a proto-romantic painting by Salomon van Ruysdael, the ideal reproduction is proposed on a real scale – the pleasure of seeing a mountain and of seeing the landscape from the mountain itself – this double dimension of the landscape is the reference. The transformation into painting is reversed back into a landscape and the fictional image becomes a reality.

Indeed, this is one of the most important inventions of the landscape in art: the possibility of allowing a place to relocate. A displacement that creates the basis for the culture of commercialism in a land such as the Netherlands, and one which preceded the era of mechanised transport at a time before the possibility of travelling with ease, enabled one to see the landscape.' (Lorenzo Benedetti, 'flow and drift and perform and sit' (random but in order), onomatopee 74)



An Island as a Sculpture - Lorenzo Benedetti, Onomatopee 74, flow and drift and perform and sit (random but in order)